Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

Leiderschap en verandering: van wetenschap naar praktijk


Leiderschap, verandering en de rol van gedrag

Ambities, visies, wensen, plannen, ideeën.... In de meeste organisaties is er geen gebrek aan. De kunst is echter om ze te vertalen naar concrete actie.

En dat valt niet mee. Gedrag is meestal de ontbrekende schakel tussen plannen en succes. We benoemen niet en we doen niet wat nodig is om onze doelen te realiseren.

Ben verdiept zich inmiddels ruim 25 jaar in de onderwerpen leiderschap, verandering en menselijk gedrag.

Hij verzamelde en ontwikkelde een groot aantal inzichten en technieken die managers en professionals kunnen helpen om gedrag beter te begrijpen en beter te sturen. Zowel het eigen gedrag, als dat van anderen.


Wetenschappelijk, maar ook praktisch en persoonlijk

Uniek aan Bens boeken en seminars is dat ze zoveel mogelijk 'evidence based' zijn. En tegelijk praktisch en persoonlijk.

Zijn inzichten en technieken zijn gebaseerd op gedegen bedrijfs- en gedragswetenschappelijk onderzoek. Ben blijft echter niet hangen in abstracte inzichten, maar vertaalt wetenschap naar praktische, persoonlijke toepassingen waar je meteen iets mee kunt.

Enkele onderzoekers die regelmatig worden aangehaald in Bens werk...

- Over positief leiderschap en positieve verandering: Martin Seligman, Kim Cameron en Carol Dweck.

- Rond gedragsverandering: Icek Ajzen; Susan Michie; Charles Abraham; James Prochaska en Peter Gollwitzer.

- Over onbewuste, automatische processen: Daniel Kahneman; John Bargh; Brian Wansink; John Kihlstrom en Timothy Wilson.

- Over bewust, gepland gedrag: Roy Baumeister.

- Rond evidence based management: Denise Rousseau en Bob Sutton.


Promotieonderzoek: gedragsverandering in de praktijk

In 2010 promoveerde Ben aan de Faculteit Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij deed hiervoor -naast zijn reguliere werk- zeven jaar praktijkonderzoek naar gedragsverandering in organisaties.

In vier veldexperimenten in Nederlandse bedrijven keek hij wat de haalbaarheid en effectiviteit was van verschillende ingrepen, zoals het coachen van medewerkers via e-mail en telefoon of het invoeren van nieuwe en andere contactmomenten met klanten.

De interventies waren gebaseerd op 'dual system-theorie'. Deze benadering gaat uit van een spanning tussen bewust, gepland gedrag en onbewuste, automatische routines. Je wilt het een, maar je doet vaak het ander.

Een van de vele bevindingen: medewerkers ondersteunen bij zelfverandering, met name het versterken van eigen gedrag dat in het verleden al succesvol is gebleken, is een van de weinige veranderaanpakken die kans op duurzaam succes biedt.

De digitale versie van het proefschrift 'The Core of the Matter' kun je hier vinden op de website van de Vrije Universiteit. De boekuitgave kun je hier bestellen in onze webshop.


Snelle groeiers: gedragsverandering bij ondernemers

In 2011 en 2012 deed Ben samen met Lucas de Vreugd en Port4Growth kwalitatief onderzoek naar leiderschap, verandering en gedrag in snelgroeiende bedrijven.

Wat doen snel groeiende ondernemers anders dan hun collega's die langzaam of niet groeien? Welke persoonlijke gedragveranderingen doorlopen deze ondernemers en op welke manier krijgen zij dat voor elkaar?

Download hier de samenvatting van de onderzoeksresultaten.


Een jaar in de VS: ontmoetingen met toponderzoekers

In 2012 en 2013 woonde Ben met zijn gezin een jaar in Boston. Voor het tijdschrift Management Team ontmoette hij in de VS verschillende toponderzoekers op het gebied van leiderschap en verandering. Onder meer: John Kotter, Teresa Amabile, Dan Ariely, Barbara Kellerman en Icek Ajzen.

Lees hier de verslagen van deze ontmoetingen en de belangrijkste praktische lessen die je eruit kunt trekken.

Laatste blog:

Wat moet je met verontwaardiging?

Misschien herken je dit. Ik voel een grote verontwaardiging over de honderden miljoenen euro's aan steekpenningen die Shell betaalde in Nigeria. En ook over het feit dat de directie onder leiding van Ben van Beurden elke schuld ontkent. Eigenlijk zou ik nu het liefst eens goed van leer trekken, maar...

- Maar... Ik heb me jaren geleden voorgenomen om niet al te cynisch te worden. Om als het even kan constructieve stukjes te schrijven. Stukjes waar je iets aan hebt, met een lichtpuntje hier en daar. En hoe ik ook zoek, in het verhaal over Shell kan ik geen lichtpuntjes vinden. Of het moet al zijn dat de anti-corruptieorganisatie Global Witness zich heeft vastgebeten in de zaak, de e-mails van Van Beurden en collega's naar buiten bracht en dat mijn favoriete middagkrant er een voorpaginastuk over publiceerde. Oké, misschien is dat dan het goede nieuws.

- Maar... De affaire wordt per dag minder helder door de rookgordijnen die de betrokkenen opwerpen. De criminele Nigeriaanse ex-politicus Dan Etete, in wiens zakken 300 miljoen Shell-euro's verdwenen, publiceerde een onnavolgbare verdediging. Ook Shell kwam met een brief waarin alles wordt ontkend. De tactiek lijkt erop gericht om het publiek uiteindelijk verward, vermoeid en schouderophalend te laten afdruipen.

(Stiekem hoop je dat Shell-topman Van Beurden het zelf ook een keertje genoeg vindt en zegt: weet je, al die miljarden die we in Nigeria verdienen, daar gaan we nu gewoon iets goeds mee doen. We ruimen de Niger-delta op, we investeren in plaatselijke ontwikkelingshulp en wat er overblijft stoppen we in duurzame energie.)

- Maar... Het is sociale en zakelijke zelfmoord om al te negatief te praten en te schrijven over de manier waarop Nederland zijn geld verdient. Over Shells oliecorruptie in Nigeria dus, over het baggersmeergeld van Boskalis, of de offshore-omkoperij van SBM, of het doorsluizen van Oezbeekse corruptiemiljoenen door ING of -iets heel anders- de 500 miljoen dieren die jaarlijks onder erbarmelijke omstandigheden worden vetgemest en geslacht in onze vee-industrie. Niet doen! Voor je het weet word je weggezet als een moeilijke moralist en nooit meer gevraagd om een leuke lezing te geven voor de lokale ondernemersvereniging van Pernis of Oss.

- Maar... Het is onmogelijk om je eigen onschuld vol te houden. Ik informeer als ik bij de Shellpomp afreken niet naar de herkomst van de benzine. En als ik m'n vegetarische bami bij de plaatselijke afhaalchinees bestel, vraag ik niet of de eieren waar ze die sliertjes mee maken eigenlijk wel biologisch zijn. Ik denk wel eens: als we aan het einde der tijden, tot ieders verrassing, uiteindelijk toch verantwoording moeten afleggen over onze aardse handel en wandel, dan is deze Ben net zo schuldig als Van Beurden.

Genoeg gepraat. De kunst is -denk ik- om mijn verontwaardiging en schuldgevoelens gewoon maar productief te maken. Na dit Paasweekend weer aan de slag met nog iets meer oog voor de verantwoordelijkheid die je hebt wanneer je zo bevoorrecht bent als ik, jij en de anderen die -pure mazzel- hier zijn geboren en niet in Nigeria.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)