Betere cultuur? Vrouw als manager!

Betere cultuur? Vrouw als manager!

Als je minder problemen wilt in je organisatie, is de oplossing simpel: zorg voor meer vrouwelijke managers. Niet alleen in de bovenste regionen, maar ook in gewone leidinggevende functies.

Onderzoek

Hoe kom ik hier zo bij? Tanja van der Lippe, hoogleraar sociologie van huishoudens en arbeidsrelaties aan de Universiteit Utrecht, en haar collega’s ondervroegen onlangs 15.000 mensen in zes sectoren in negen Europese landen. Daarbij ging het over de invloed van vrouwelijke managers op de loonkloof in bedrijven en de bedrijfscultuur. Het slechte nieuws: vrouwelijke managers hebben geen invloed op de loonkloof, hun invloed op het systeem is te gering. Maar vrouwelijke managers bleken wel een duidelijke, positieve invloed te hebben op de cultuur.

Dat gebeurt op drie manieren. 1) Wie een vrouwelijke manager heeft, ervaart in het algemeen meer steun van zijn leidinggevende en gaat ook makkelijker het gesprek aan over zijn noden en wensen. Dit geldt zowel voor mannelijke als vrouwelijke medewerkers. 2) Beide groepen durven ook eerder verlof op te nemen als dat nodig is voor de privésituatie. 3) En ten slotte bleek dat er minder wordt overgewerkt op afdelingen die een vrouw leidt.

Vrouwelijk leidinggeven

Volgens de onderzoekers hebben vrouwen positieve invloed op het welzijn van medewerkers. Grappig is dat zij dit zelf niet altijd zien. Mannelijke managers denken juist meer steun te geven voor het combineren van werk en privé. En vrouwelijke managers schatten hun positieve invloed juist lager in.

Mannen kunnen trouwens prima op een vrouwelijke manier leidinggeven. Volgens Van der Lippe en collega’s kun je onderscheid maken tussen een feminiene en een masculiene leiderschapsstijl. Feminien is: aandachtig, begripvol, collegiaal en bescheiden. Masculien is: ambitieus, competitief, dominant en zelfverzekerd.

Nu blijkt dat mannen in het algemeen masculiener managen en vrouwen feminiener. Geen enorme verrassing. Maar mannen kúnnen wel leren ietsje feminiener leiding te geven. En als ze dat doen, ervaren medewerkers ook meer steun en een meer gezinsvriendelijke cultuur.

Verschil

Er is natuurlijk wel meer te zeggen over het verschil tussen mannelijk en vrouwelijk leiderschap. Een greep uit recent onderzoek.

• Aanwezigheid van vrouwelijke managers heeft een stressreducerend effect, zo vonden Zuid-Koreaanse onderzoekers.

• Mannelijke managers zijn meer geneigd onethisch gedrag als omkoping en belastingontduiking goed te praten. Dat bleek uit een studie onder enkele duizenden managers in 27 landen.

• Vrouwen zijn meer coachende leiders, zo bleek uit een mondiale studie onder ruim 600.000 werkenden. Een stijl van leidinggeven waarbij medewerkers meer inspraak hebben en leiders meer ondersteunen – iets wat veel medewerkers anno nu waarderen – gaat vrouwen makkelijker af dan mannen.

Goed. Graag meer vrouwelijke managers dus. Niet alleen aan de top, zoals het quotum eist dat op 1 januari is ingevoerd, maar overal in de organisatie.

Hoe regel je dat? Ik zou zeggen: ook via wetgeving. Tientallen jaren van goede bedoelingen hadden niets opgeleverd. Wedden dat de taak waar Mariëtte Hamer voor staat – „het doorbreken van een cultuur van genderstereotypering en machtsmisbruik”, las ik – dan ook ietsje haalbaarder wordt?

Ben Tiggelaar
Verschenen als column in NRC

Delen

Bekijk alle columns >